Μαθήματα… αστυνομοκρατίας στο ΑΠΘ: Καλούνται σε ανωμοτί κατάθεση επειδή υπερασπίστηκαν τους φοιτητές

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Η υπόθεση που αποκαλύπτει η νέα ανακοίνωση του ΕΣΔΕΠ δεν αφορά απλώς μια εσωτερική σύγκρουση στο Πανεπιστήμιο. Αγγίζει τον ίδιο τον πυρήνα της δημοκρατικής λειτουργίας του δημόσιου Πανεπιστημίου, τα όρια της συνδικαλιστικής δράσης και τη διαρκώς εντεινόμενη ποινικοποίηση κάθε μορφής συλλογικής διαμαρτυρίας στα ΑΕΙ.

Σύμφωνα με τον ΕΣΔΕΠ ΑΠΘ, τρία μέλη του διοικητικού του συμβουλίου -ο πρόεδρος του συλλόγου Ηλίας Κονδύλης, ο καθηγητής Δημήτρης Ραπτάκης και ο καθηγητής Σωτήρης Σωτηρόπουλος- καλούνται από το Τμήμα Προστασίας του Κράτους και του Δημοκρατικού Πολιτεύματος της Ασφάλειας σε ανωμοτί κατάθεση, ως ύποπτοι για «διατάραξη λειτουργίας υπηρεσίας και παράνομη βία κατά συναυτουργία»! Το όλο… κόνσεπτ φέρνει συνειρμούς με αλήστου μνήμης εποχές.

Η «συναυτουργία»

Το έγκλημά τους, ότι βρέθηκαν στο πλευρό των οικότροφων εστιακών φοιτητών εκφράζοντας την αλληλεγγύη τους στις κινητοποιήσεις ενάντια στον νέο κανονισμό και το ιδιωτικό συμφωνητικό που επιχειρείται να επιβληθεί με την απειλή έξωσης για όποιον φοιτητή αρνηθεί να υπογράψει.

Η εικόνα πανεπιστημιακών να καλούνται σε ανωμοτί κατάθεση επειδή στάθηκαν δίπλα σε φοιτητές προκαλεί εύλογα σοκ. Πολύ περισσότερο όταν οι κατηγορίες περί «συναυτουργίας» σε φερόμενο «προπηλακισμό» αντιπρύτανη εμφανίζονται αόριστες και πολιτικά φορτισμένες. Η ανακοίνωση του ΕΣΔΕΠ μιλά ανοιχτά για «συκοφαντικές και ανυπόστατες κατηγορίες».

Ανεξάρτητα από τη νομική κατάληξη της υπόθεσης, το πολιτικό και θεσμικό μήνυμα που εκπέμπεται είναι βαρύ. Οταν εκπρόσωποι πανεπιστημιακών οδηγούνται σε ποινικές διαδικασίες επειδή συμμετείχαν σε κινητοποίηση ή εξέφρασαν συμπαράσταση σε φοιτητές, δημιουργείται αναπόφευκτα η αίσθηση μιας επιχείρησης παραδειγματισμού και εκφοβισμού. Η επιλογή μάλιστα να εμπλακεί το Τμήμα Προστασίας του Κράτους και του Δημοκρατικού Πολιτεύματος προσδίδει στην υπόθεση διαστάσεις δυσανάλογες.

Ο πυρήνας της σύγκρουσης βρίσκεται στις φοιτητικές εστίες. Ο ΕΣΔΕΠ καταγγέλλει ότι οι πρυτανικές αρχές απειλούσαν επί εβδομάδες εστιακούς φοιτητές με έξωση αν δεν υπέγραφαν ιδιωτικά συμφωνητικά που, όπως υποστηρίζει, δεν είχαν εγκριθεί από τα θεσμικά όργανα του Πανεπιστημίου.

Κι εδώ ακριβώς γεννάται το ερώτημα: Επιδιώκεται πράγματι η διερεύνηση κάποιου αξιόποινου περιστατικού ή πρόκειται για την αποστολή ενός σαφούς μηνύματος προς κάθε ενοχλητική φωνή; Αξίζει να σημειωθεί ότι ο καταγγελλόμενος «προπηλακισμός» του αντιπρύτανη στη διάρκεια φοιτητικής διαμαρτυρίας είναι αμφιλεγόμενος, αφού αυτόπτες μάρτυρες τονίζουν ότι ουδέποτε υπήρξε σωματική επαφή ή εξύβριση του αντιπρύτανη.

Το κλίμα με πανεπιστημιακούς και μάλιστα εκλεγμένους σε συνδικαλιστικό όργανο να αντιμετωπίζονται ως «ύποπτοι τέλεσης αξιόποινων πράξεων» θυμίζει σκοτεινότερες περιόδους της ελληνικής δημόσιας ζωής, όταν η πολιτική δράση, η συλλογική διεκδίκηση και η δημόσια διαμαρτυρία αντιμετωπίζονταν ως «διατάραξη της δημόσιας τάξης» και «υπονόμευση του πολιτεύματος»!

Η πανεπιστημιακή κοινότητα, όμως, δεν είναι στρατώνας, ούτε αποστειρωμένος διοικητικός μηχανισμός. Είναι χώρος ελευθερίας, διαφωνίας, κινημάτων και συμμετοχής. Η παρουσία καθηγητών σε κινητοποιήσεις φοιτητών δεν μπορεί να μετατρέπεται σε αντικείμενο ποινικής διερεύνησης.

Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η επίκληση του νέου πειθαρχικού πλαισίου και των πρόσφατων αλλαγών στον Ποινικό Κώδικα που, σύμφωνα με τον ΕΣΔΕΠ ΑΠΘ, χρησιμοποιούνται πλέον ως εργαλείο καταστολής μέσα στα Πανεπιστήμια. Το ενδεχόμενο να δημιουργηθεί ένα καθεστώς όπου κάθε δυναμική κινητοποίηση θα μπορεί να βαφτίζεται «παράνομη βία» και κάθε πράξη αλληλεγγύης «συναυτουργία» ανοίγει επικίνδυνους δρόμους…

Ζήτημα δημοκρατίας

Οι πρυτανικές αρχές και το υπουργείο Παιδείας οφείλουν να δώσουν σαφείς απαντήσεις. Ποια ακριβώς περιστατικά στοιχειοθετούν τις βαριές κατηγορίες που καθιστούν υπόπτους εγκλήματος τους πανεπιστημιακούς δασκάλους; Υπάρχουν συγκεκριμένα αποδεικτικά στοιχεία ή πρόκειται για μια αόριστη απόπειρα μετατροπής μιας πολιτικής αντιπαράθεσης σε ποινική υπόθεση; Και κυρίως, θεωρείται πλέον ποινικά ύποπτος κάθε πανεπιστημιακός που συμπαρίσταται δημόσια σε φοιτητές;

Σε μια περίοδο όπου η κυβέρνηση επιχειρεί τον έλεγχο στα ΑΕΙ και τα δημόσια Πανεπιστήμια δοκιμάζονται από παράδοξα εκλογικά συστήματα διοίκησης, υποχρηματοδότηση, στεγαστική κρίση και βαθιά θεσμική απαξίωση, η απάντηση δεν μπορεί να είναι οι διώξεις, οι κλήσεις σε απολογία και η αστυνομοκρατία. Γιατί όταν η διαφωνία ποινικοποιείται και η αλληλεγγύη αντιμετωπίζεται ως ύποπτη πράξη, το πρόβλημα παύει να αφορά μόνο τους διωκόμενους πανεπιστημιακούς. Αφορά συνολικά τη δημοκρατία.